Wat is cataract?

Cataract is een oogaandoening, waarbij de lens in het oog geleidelijk aan meer troebel wordt.

In normale omstandigheden is de ooglens kristalhelder en zorgt ervoor dat de binnenvallende lichtstralen gefocuseerd worden op het netvlies.

In geval van cataract wordt het zicht doorheen de troebele ooglens steeds waziger, zoals bij het kijken door een bewasemde ruit; het binnenvallend licht wordt kris kras verspreid en kan niet meer gefocuseerd worden.

Dit leidt tot de volgende klachten, die vaak voorkomen bij cataract:

• Troebel zicht en mist voor de ogen

• Last van zonlicht

• Minder heldere kleuren door een geelbruine film

• Dubbelzien met één oog en het zien van halo’s rond de lichten

• Snelle verandering van de nodige brilglazen doordat het oog meer bijziend wordt tengevolge van zwelling van de ooglens

Wanneer ontwikkelt zich cataract?  

Cataract is meestal het gevolg van een normaal verouderingsproces. Het komt meest frequent voor bij mensen boven de 55 jaar. De snelheid waarmee het zich ontwikkelt is sterk wisselend: eens aanwezig, kan cataract snel toenemen over verloop van enkele maanden of traag evolueren over verschillende jaren. Onbehandeld kan cataract uiteindelijk leiden tot blindheid.

Meestal komt cataract voor aan beide ogen, maar de snelheid van evolutie kan verschillen van oog tot oog.

Soms heeft de ontwikkeling van cataract niets te maken met de leeftijd, maar zijn er andere oorzaken zoals:

• Een ongeval aan het oog

• Een algemene ziekte zoals diabetes of nierziekten

• Langdurige inname van medicatie zoals cortisone

• Erfelijke factoren die in zeldzame gevallen leiden tot een aangeboren cataract

Hoe wordt cataract behandeld?

Tot op heden is er geen medicatie om cataract te voorkomen of te genezen. In een vroeg stadium kan een brilaanpassing het zicht eventueel nog iets verbeteren, maar het effect is slechts tijdelijk.

Na verloop van tijd is het operatief verwijderen van de troebele lens de enige manier om terug helder zicht te bekomen. Wanneer de dagelijkse bezigheden zoals het besturen van de wagen, lezen of tv kijken duidelijk gestoord worden door het wazig zicht wordt een ingreep overwogen. Indien het cataract het enige probleem is aan het oog, mag men in 99% van de gevallen een duidelijke verbetering van de gezichtsscherpte verwachten na een chirurgische ingreep. Indien er tegelijk andere oogletsels aanwezig zijn zoals problemen met de cornea, de retina of de oogzenuw, dan is een perfecte visus na een cataractoperatie misschien niet mogelijk. Na een grondig oogonderzoek kan de oogarts het te verwachten resultaat inschatten en bespreken.

De patiënt bepaalt zelf aan de hand van zijn klachten wanneer de ingreep nodig is. De operatie is zelden dringend. De leeftijd als dusdanig heeft geen invloed op het resultaat van een cataractoperatie.

Hoe verloopt een cataractingreep?

De techniek van een cataractoperatie bestaat erin de troebele lensinhoud te vergruizen (phakoemulsificatie) en deze lensresten weg te spoelen uit het lenskapsel.

De originele kapselzak wordt ter plaatse gelaten om er een nieuwe kunstlens te kunnen in plaatsen.  Voor heel deze procedure is slechts een kleine insnede in de oogbol nodig, wat een snel herstel mogelijk maakt.


Voor zowel de verdoving als de ingreep zelf worden de allerlaatste technieken gebruikt: het oog wordt verdoofd met druppels zodat de ingreep volledig pijnloos verloopt. De insnede gebeurt met micro-incisies van 2 millimeter, waardoor het oog sneller zal herstellen, en het zicht achteraf scherper zal zijn doordat het oog hierdoor minimaal vervormd wordt (astigmatisme).

Als voorbereiding tot de ingreep moet de oogarts de sterkte bepalen van de kunstlens die zal ingeplant worden. Nauwkeurige metingen van het oog zijn hiervoor nodig. Meestal wordt de kunstlens gekozen waarmee de patiënt na de ingreep goed in de verte kan kijken (zonder correctie of met slechts een lichte bril). Er is dan wel een leesbril nodig voor activiteiten dichtbij. Indien de patiënt verkiest om na de ingreep dichtbij scherp te zien zonder bril en een correctie te dragen voor ver, kan hiermee rekening gehouden worden bij het bepalen van de sterkte van de kunstlens.

In zeldzame gevallen is het tijdens de ingreep niet mogelijk een kunstlens in te planten en is hiervoor een tweede ingreep nodig.

De ingreep zelf vindt plaats in het ziekenhuis via daghospitalisatie waarbij de patiënt een uur na de ingreep naar huis gaat. In totaal zal de patiënt een viertal uur in het ziekenhuis moeten blijven.

Computergeleide ingreep

We kunnen verschillende stappen van de ingreep computergeleid laten verlopen. Tijdens de ingreep zal de microscoop dan digitale markeringen aanbrengen zodat we juister en accurater kunnen werken. Uiteindelijk moet dat resulteren in een scherper zicht dan na een “standaard” cataractingreep. 

Voordelen:

- Scherper zicht door een beter gecentreerde implantlens
- Fijnere, juistere incisies
- Betere correctie van cylindrische (astigmate) afwijkingen

Welke nazorg is er na een cataractoperatie?

Vanaf de tweede dag na de operatie mogen de normale bezigheden hervat worden, zoals lezen, tv kijken en huishoudelijk werk doen. Zware fysische inspanningen zoals tillen van zware gewichten en hevig persen worden best vermeden gedurende twee weken.

De genezing duurt gemiddeld een viertal weken. Gedurende deze periode moeten er enkele maal per dag oogdruppels in het geopereerde oog aangebracht worden en zijn controles bij de oogarts nodig.

De oude bril is niet meer aangepast aan de nieuwe situatie: zo zal na de ingreep het zicht met het geopereerde oog vaak beter zijn zonder correctie dan met het oude brilglas. Aanpassing van de brilglazen gebeurt vanaf de derde week na de ingreep.

Wat mag men verwachten van een cataractoperatie op langere termijn?

Indien het cataract het enige probleem is aan het oog, mag men in 99% van de gevallen een duidelijke verbetering van de gezichtsscherpte verwachten na een chirurgische ingreep.

Waar kan ik last van hebben nadien?

De eerste weken (soms maanden) kan er een licht schurend gevoel zijn met een toename van de traanproductie.  Dit is omdat de wondjes (hoewel zeer klein) nog langzaam moeten genezen.  Een kunsttraan (Hyabak of Systane tot 6x/dag) kan hierbij verlichting geven.

We zien ook dat sommige mensen initieel last hebben van fel zonlicht. Dit is omdat de oude (troebele) cataractlens voor de ingreep ook licht tegenhield, terwijl de heldere kunstlens meer licht binnen laat.

 

Hoe werkt FemtoLASIK?

LASIK staat voor Laser-Assisted-Stromal-InSitu-Keratomileusis, ofwel het met de laser verdampen van een deel van het hoornvlies om zo een bril of contactlenscorrectie te verminderen of volledig weg te werken. Deze vorm van ooglaseren werd voor het eerst toegepast in 1989 door Dr Pallikaris uit Griekenland, en is sindsdien uitgegroeid tot de meest toegepaste refractieve ingreep, met alleen al in de Verenigde Staten 16 miljoen ingrepen.

Initieel werd de techniek alleen als oppervlaktebehandeling (PRK ofwel ooglaseren zonder flapje) uitgevoerd. Omdat dit een langere recuperatietijd heeft (3 dagen irritatie en tot 7 dagen minder goed zicht) werd een methode ontwikkeld die deze genezing veel korter maakt: LASIK.  Hierbij wordt ook een excimerlaser gebruikt, maar zal de gelaserde zone bedekt worden met een flap hoornvliesweefsel. Doordat deze laserzone bedekt is, zal er veel minder (meestal geen) pijn meer zijn en is het zicht snel goed. 

 

 

Het fundamentele verschil tussen LASEK, LASIK en SMILE is de plaats waar de laser zijn effect zal hebben

Bij LASIK wordt eerst een flapje gemaakt door de femtosecond laser. Dit flapje wordt opgelift, en de excimerlaser zal dan onder de flap laseren. Dit laseren verdampt wat hoornvliesweefsel, zodat de kromming van het hoornvlies verandert, en ook de correctie van het oog wordt aangepast. Het flapje wordt dan op zijn plaats gelegd, zodat de behandelde zone volledig bedekt is door hoornvliesweefsel.

LASIK: wat zijn de voor- en nadelen?

Bij LASIK wordt de gelaserde zone bedekt door het flapje van hoornvliesweefsel: hierdoor krijg je zeer snel een goed zicht: veel patienten zien de dag na de behandeling al 10/10, en de last na de ingreep is minimaal. Door de flap kan het oog (meestal tijdelijk) droger zijn, en kunnen zeldzaam microplooitjes ontstaan waarbij het flapje weer glad moet gestreken worden. Deze techniek is niet bij iedereen toepasbaar: bij een dunner hoornvlies, drogere ogen, en grotere pupillen is LASEK een veiligere optie.

LASIK chirurgie: wat kan je verwachten?

Voor de behandeling: Eerst zal een grondig oogonderzoek gebeuren met hoornvlies scan, pupilmeting en wordt de sterkte van de correcie bepaald. Als je contactlenzen draagt, laat je die best een week voor het onderzoek uit omdat deze de vorm van het hoornvlies kunnen veranderen. 

Tijdens de behandeling: Eerst wordt het oog verdoofd met druppels. Daarna wordt een flap gemaakt door de femtosecond laser, dit duurt ongeveer 25 seconden en is pijnloos. De flap wordt dan omgeklapt. De patient wordt dan onder de excimer laser geplaatst, en deze zal dan de nodige correctie in het hoorvliesweefsel laseren. Tijdens dit laseren dien je naar een fixatielichtje te kijken in de laser. Tijdens de procedure volgt onze laser de beweging van het oog (eyetracking) zodat ook bij minder goede fixatie het laseren op de juiste plaats gebeurt. Daarna wordt het flapje terug op zijn plaats gelegd, en wordt een beschermende contactlens op het oog geplaatst. De procedure duurt in totaal 15 minuten, waarvan het laseren zelf vaak minder dan een minuut in beslag neemt.

Na de behandeling: Na de behandeling kan je direct terug naar huis, maar heb je wel een chauffeur nodig om je te voeren. De meesten voelen een mild discomfort ("vermoeid gevoel") aan de ogen gedurende de eerste uren. De dag erna zal bij meer dan 90% 10/10 zijn.

LASIK: wat zijn de risico's?

Het voornaamste risico is dat van over- of ondercorrectie (minder dan 2%). Indien dit storend is kan (in overleg met de chirurg) weer een herbehandeling plaatsvinden om dit te corrigeren. Deze herbehandeling kan dan gebeuren opnieuw onder flap (LASIK), of bovenop de bestaande flap (LASEK). Er is door het maken van de flap ook meer risico op een vermindering van het nachtzicht. Er is een kans op ontsteking (1/5000), en een kans dat de ogen nadien droger zijn. Er zijn (zeer zeldzaam) risico's die gerelateerd zijn aan de flap: verschuiving, microplooitjes of epitheelgroei onder de flap; hiervoor kan dan een extra behandeling nodig zijn.

×

Hoe werkt Advanced LASEK?

Ooglaseren met de LASEK techniek is een moderne variant van PRK om myopie (bijziendheid), hyperopie (verziendheid) en astigmatisme te corrigeren. LASEK combineert bepaalde methodes van LASIK en PRK.

Zoals de andere types van refractieve laserchirurgie werkt Advanced LASEK door de vorm van het hoornvlies te veranderen met de excimer laser. Hierdoor wordt het licht weer goed en scherp gefocust op het netvlies, zodat je minder afhankelijk wordt van bril of contactlenzen.

 

Het fundamentele verschil tussen LASEK, LASIK en SMILE is de plaats waar de laser zijn effect zal hebben

Advanced LASEK combineert elementen van zowel PRK als LASIK: Er wordt wel een flap gemaakt, maar deze is uiterst dun (30 micrometer) en bestaat uit alleen maar de bovenste laag cellen. Na het laseren wordt deze cellaag weer op zijn plaats gelegd zodat de gelaserde zone bedekt is en er minder last is. Daardoor voel je geen pijn, alleen een vermoeid gevoel aan de ogen. De volgende dagen gaat de dunne flap weer vervangen worden door nieuwe cellen. Er wordt tevens Mitomycine C gebruikt om het risico op haze na laser zo klein mogelijk te maken.

 

LASEK: wat zijn de voor- en nadelen?

Bij deze techniek wordt geen flap gemaakt van hoornvliesweefsel (alleen een dun flapje van epitheelcellen die vervangen wordt). Hierdoor worden veel risico's verminderd die gepaard gaan met een dikke hoornvliesflap: ingroei van epitheelcellen onder de flap, ontwikkelen van ectasie (een te zwak hoornvlies dat gaat uitpuilen), droogte, flapverschuiving... Het voornaamste nadeel is een langere genezingstijd: je hebt een drietal dagen een 'vermoeid' gevoel, en de eerste dagen is het zicht licht wazig.  Het uiteindelijke resultaat is minstens even goed als na LASIK, en het hoornvlies is steviger.

LASEK chirurgie: wat kan je verwachten?

Voor de behandeling: Eerst zal een grondig oogonderzoek gebeuren met hoornvlies scan, pupilmeting en wordt de sterkte van de correcie bepaald. Als je contactlenzen draagt, laat je die best een week voor het onderzoek uit omdat deze de vorm van het hoornvlies kunnen veranderen. 

Tijdens de behandeling: Eerst wordt het oog verdoofd met druppels. Daarna wordt een flap gemaakt van de meest oppervlakkige cellen, door een ring met een verdunde alcoholoplossing op het hoornvlies te plaatsen. Dit verloopt allemaal pijnloos. De flap wordt dan omgeklapt. De patient wordt dan onder de excimer laser geplaatst, en deze zal dan de nodige correctie in het hoorvliesweefsel laseren. Tijdens dit laseren dien je naar een fixatielichtje te kijken in de laser. Tijdens de procedure volgt onze laser de beweging van het oog (eyetracking) zodat ook bij minder goede fixatie het laseren op de juiste plaats gebeurt. Daarna wordt het dunne flapje terug op zijn geplaats gelegd, en wordt een beschermende contactlens op het oog geplaatst. De procedure duurt in totaal 15 minuten.

Na de behandeling: Na de behandeling kan je direct terug naar huis, maar heb je wel een chauffeur nodig om je te voeren. De meesten voelen een mild discomfort ("vermoeid gevoel") aan de ogen gedurende de eerste dagen. De contactlens wordt een vijftal dagen op gelaten, gedurende die tijd gaan de nieuwe oppervlakkige cellen (epitheelcellen) de dunne flap vervangen. Je zal dan lichte fluctuaties van zicht merken, maar het zicht zal voldoende zijn om te functioneren.

LASEK: wat zijn de risico's?

Het voornaamste risico is dat van over- of ondercorrectie (minder dan 5%). Indien dit storend is kan (in overleg met de chirurg) weer een herbehandeling plaatsvinden om dit te corrigeren. Deze herbehandeling houdt dan weinig risico's in gezien weer dezelfde methode kan worden toegepast. Sommigen hebben last van glare of halo's 's nachts, daarom wordt voordien de pupilgrootte opgemeten om dit risico zoveel mogelijk te beperken. Er is een kans op ontsteking (1/5000), en een kans dat de ogen nadien droger zijn. Doordat er veel minder zenuwvezels worden aangetast dan LASIK, is de kans op droogte duidelijk kleiner. Er is tevens een kans op haze (lichte waas op het hoornvlies), hiervoor wordt tijdens de behandeling medicatie gebruikt om ook hiervoor het risico zoveel mogelijk te beperken.

 

×
Dr Steven Renier
Specialisaties
Curriculum
  • Cataractchirurgie Scherp zien zonder bril LASIK/LASEK Algemene oogheelkunde

      

     

  • Cras mattis consectetur purus sit amet fermentum. Donec ullamcorper nulla non metus au abitur blandit tempus porttitor. Fusce dapibus, tellus ac cursus commodo, tortor mauris condimentum nibh.


    Aenean lacinia bibendum nulla sed consectetur. Morbi leo risus, porta ac consectetur ac, vestibulum at eros. Sed posuere consectetur est at lobortis. Cras justo odio, dapibus ac facilisis in, egestas eget quam.

×

Hoe werkt Relex Smile?

Smile is de laatste generatie van ooglaserchirurgie. Hier wordt door de femtosecond laser diep in het hoornvlies een laagje weefsel afgelijnd. Daarna wordt dit stukje (lentikel genoemd) via een micro insnede met de pincet verwijderd. Hierdoor verandert de kromming van het hoornvlies, waardoor de sterkte van het oog verandert en het zicht dus scherper wordt zonder bril of contactlenzen.

Het fundamentele verschil tussen LASEK, LASIK en SMILE is de plaats waar de laser zijn effect zal hebben

Diep in het hoornvlies wordt door de femtosecond laser een laagje hoornvliesweefsel afgelijnd. Dit heeft wat de vorm van een contactlensje, en noemen we het lentikel. De laser zal ook een kleine insnede maken naar dit lentikel, zodat dit met een pincet verwijderd kan worden.


 SMILE: wat zijn de voor- en nadelen?   

Relex SMILE lost verschillende problemen op die we soms hadden bij de klassieke LASIK chirurgie:

  1. Er is geen echte flap meer aanwezig. Daardoor is het hoornvlies (zoals bij LASEK) steviger, en kan een trauma jaren later in principe geen problemen meer geven
  2. Het hoornvlies blijft meer stevigheid behouden. Er wordt volledig in de diepte gewerkt. De bovenste laag van het hoornvlies is eigenlijk voor stevigheid de belangrijkste. Bij SMILE blijft deze intact, en is het hoornvlies na de ingreep steviger dan bvb. bij LASIK
  3. Er is minder droogte. De zenuwvezels die droogte veroorzaken lopen oppervlakkig. Bij SMILE worden die grotendeels intact gelaten, en zien we dus veel minder droogte ontstaan dan bij LASIK. De moment dat er bij LASIK een flap gemaakt wordt, worden veel zenuwvezels doorgesneden waardoor 30% na de ingreep last heeft van drogere ogen.
  4. SMILE is accurater voor hogere correcties. Studies tonen aan dat SMILE een preciezer resultaat heeft vanaf -6 in vergelijking met LASIK. Dit komt omdat bij SMILE de lasertijd voor een -3 gelijk is aan die van een -6: namelijk exact 29 seconden. De excimerlaser bij LASIK doet daar duidelijk langer over, en tijdens die extra tijd kunnen omgevingsfactoren (vochtigheid, temperatuur, ...) de nauwkeurigheid negatief gaan beïnvloeden.  Voor lagere correcties is dit effect verwaarloosbaar, maar bij hogere correcties zien we dat SMILE daardoor accurater is.

SMILE chirurgie: wat kan je verwachten?

Voor de behandeling: Eerst zal een grondig oogonderzoek gebeuren met hoornvlies scan, pupilmeting en wordt de sterkte van de correcie bepaald. Als je contactlenzen draagt, laat je die best een week voor het onderzoek uit omdat deze de vorm van het hoornvlies kunnen veranderen. 

Tijdens de behandeling: Eerst wordt het oog verdoofd met druppels, en er wordt een ooglidklemmetje geplaatst zodat je niet per ongeluk het oog kan dichtknijpen. Daarna zal de femtosecondlaser docken en zal de laser zijn werk doen. Op dit moment zie je een groen knipperlichtje, dat tenmidden van de procedure vaag zal worden, zal wegspringen of verdwijnen. Je blijft gewoon naar dezelfde plaats kijken, de laser zelf duur maar 29 seconden. Daarna gaan we het lentikel in het hoornvlies vrijmaken, en die met een pincet verwijderen. De procedure duurt in totaal 15 minuten.

Na de behandeling: Na de behandeling kan je direct terug naar huis, maar heb je wel een chauffeur nodig om je te voeren. De meesten voelen een mild discomfort ("vermoeid gevoel") aan de ogen gedurende de eerste dag.

SMILE: wat zijn de risico's?

Doordat er geen flap gemaakt wordt van hoornvliesweefsel zijn de risico's kleiner dan bij LASIK. Het voornaamste risico is dat van over- of ondercorrectie (minder dan 3%). Indien dit storend is kan (in overleg met de chirurg) weer een herbehandeling plaatsvinden om dit te corrigeren.  Deze dient dan met LASEK te gebeuren. Er is een (zeer klein) risico op infectie, of op ingroei van epitheelcellen. Dit kan in principe behandeld worden met druppels, of door een spoeling uit te voeren.  Het risico op droogte is duidelijk kleiner dan bij LASIK.

 

×