Specialisatie:    Dr Stéphanie Vandenbroucke

Wat is amblyopie of een lui oog?

 

 

Amblyopie, beter bekend als een lui oog, is een slecht gezichtsvermogen van één oog, omdat de ontwikkeling ervan in de vroege kinderjaren is onderdrukt. Bij een lui oog heeft de verbinding met de hersenen zich nooit goed kunnen ontwikkelen. Dit komt omdat op jonge leeftijd vanuit het luie oog systematisch minder goede beelden worden doorgestuurd naar de hersenen, waardoor de hersenen het andere oog verkiezen en het “slechte” oog onderdrukken. Wanneer deze situatie aanhoudt tot het zevende levensjaar, dan blijft het gezichtsvermogen aan het aangedane oog definitief minder (ook mét een eventuele bril) en spreekt men van een lui oog. Geschat wordt dat drie procent van de kinderen jonger dan zes jaar één of andere vorm van amblyopie hebben. Meestal is er slechts één van de twee ogen lui, doch een 'lui oog' kan dubbelzijdig voorkomen.

Wat zijn de oorzaken? 
 

De meest voorkomende oorzaak van amblyopie is refractief: als het beeld van één van beide ogen beduidend minder scherp is dan het andere. Het ene oog heeft dus een andere sterkte (dioptrie) dan het andere. Dit onscherpe beeld kan in de hersenen niet samengevoegd worden met het scherpe beeld van het andere oog, waardoor het minder goede oog wordt onderdrukt. 

Een andere oorzaak van een lui oog is scheelzien (strabisme). Beide ogen kijken hierbij een andere kant op. Ze vangen twee verschillende beelden op, die niet samen te voegen zijn. In dat geval wordt het beeld van het opzij kijkende oog onderdrukt. Zonder behandeling wordt dat een lui oog.  

Hoe wordt een lui oog vastgesteld?

Aangezien amblyopie meestal enkelzijdig optreedt, zijn veel ouders en kinderen zich niet bewust dat één oog minder goed ziet. De globale gezichtsscherpte met de twee ogen samen is dan ruimschoots voldoende. Het verminderde zicht wordt meestal opgemerkt tijdens een routineonderzoek (Kind en Gezin of CLB) of de ouders constateren scheelzien, waarvoor ze op consultatie komen bij de oogarts.

Op het consultatiebureau van Kind en Gezin wordt bij alle kinderen voor het tweede levensjaar een test afgenomen om te bepalen of er sprake is van (een neiging tot) scheelzien. Tegelijk wordt gecontroleerd of er een sterkteafwijking is aan één of beide ogen. Vanaf drie jaar kan de gezichtsscherpte van het kind gemeten worden met een plaatjestest. Er wordt dan bekeken of het kind van een bepaalde afstand plaatjes herkent. Bij geconstateerde afwijkingen volgt verwijzing naar een oogarts, die de oorzaak opspoort. Er worden verschillende onderzoeken gedaan om de juiste oorzaak van amblyopie te kunnen vaststellen.                                                           .      

Hoe wordt een lui oog behandeld?

Het is van belang om zo vroeg mogelijk de behandeling aan te vangen, want na een bepaalde leeftijd is de gezichtsscherpte niet meer te verbeteren. Hoe jonger het kind bij aanvang van de behandeling, hoe beter de prognose.

De behandeling van een lui oog kan bestaan uit:

  • Correctie van de brilsterkte-afwijking. Kinderen met een brilsterkte-afwijking krijgen een bril voorgeschreven.
  • Occlusie (afplakken). Het luie oog wordt gestimuleerd door het goede oog iedere dag enige tijd af te plakken.

Bij scheelzien heeft de behandeling met afplakken als doel het zicht van het wegdraaiend oog te verbeteren. Het scheelzien zelf zal door het afplakken niet verbeteren. Gezien het gezichtsvermogen slechts tot de leeftijd van ongeveer 7 jaar kan beteren, heeft dit steeds voorrang op de oogstand, wat later behandeld kan worden.

 

Hoe werkt Relex Smile?

Smile is de laatste generatie van ooglaserchirurgie. Hier wordt door de femtosecond laser diep in het hoornvlies een laagje weefsel afgelijnd. Daarna wordt dit stukje (lentikel genoemd) via een micro insnede met de pincet verwijderd. Hierdoor verandert de kromming van het hoornvlies, waardoor de sterkte van het oog verandert en het zicht dus scherper wordt zonder bril of contactlenzen.

Het fundamentele verschil tussen LASEK, LASIK en SMILE is de plaats waar de laser zijn effect zal hebben

Diep in het hoornvlies wordt door de femtosecond laser een laagje hoornvliesweefsel afgelijnd. Dit heeft wat de vorm van een contactlensje, en noemen we het lentikel. De laser zal ook een kleine insnede maken naar dit lentikel, zodat dit met een pincet verwijderd kan worden.


 SMILE: wat zijn de voor- en nadelen?   

Relex SMILE lost verschillende problemen op die we soms hadden bij de klassieke LASIK chirurgie:

  1. Er is geen echte flap meer aanwezig. Daardoor is het hoornvlies (zoals bij LASEK) steviger, en kan een trauma jaren later in principe geen problemen meer geven
  2. Het hoornvlies blijft meer stevigheid behouden. Er wordt volledig in de diepte gewerkt. De bovenste laag van het hoornvlies is eigenlijk voor stevigheid de belangrijkste. Bij SMILE blijft deze intact, en is het hoornvlies na de ingreep steviger dan bvb. bij LASIK
  3. Er is minder droogte. De zenuwvezels die droogte veroorzaken lopen oppervlakkig. Bij SMILE worden die grotendeels intact gelaten, en zien we dus veel minder droogte ontstaan dan bij LASIK. De moment dat er bij LASIK een flap gemaakt wordt, worden veel zenuwvezels doorgesneden waardoor 30% na de ingreep last heeft van drogere ogen.
  4. SMILE is accurater voor hogere correcties. Studies tonen aan dat SMILE een preciezer resultaat heeft vanaf -6 in vergelijking met LASIK. Dit komt omdat bij SMILE de lasertijd voor een -3 gelijk is aan die van een -6: namelijk exact 29 seconden. De excimerlaser bij LASIK doet daar duidelijk langer over, en tijdens die extra tijd kunnen omgevingsfactoren (vochtigheid, temperatuur, ...) de nauwkeurigheid negatief gaan beïnvloeden.  Voor lagere correcties is dit effect verwaarloosbaar, maar bij hogere correcties zien we dat SMILE daardoor accurater is.

SMILE chirurgie: wat kan je verwachten?

Voor de behandeling: Eerst zal een grondig oogonderzoek gebeuren met hoornvlies scan, pupilmeting en wordt de sterkte van de correcie bepaald. Als je contactlenzen draagt, laat je die best een week voor het onderzoek uit omdat deze de vorm van het hoornvlies kunnen veranderen. 

Tijdens de behandeling: Eerst wordt het oog verdoofd met druppels, en er wordt een ooglidklemmetje geplaatst zodat je niet per ongeluk het oog kan dichtknijpen. Daarna zal de femtosecondlaser docken en zal de laser zijn werk doen. Op dit moment zie je een groen knipperlichtje, dat tenmidden van de procedure vaag zal worden, zal wegspringen of verdwijnen. Je blijft gewoon naar dezelfde plaats kijken, de laser zelf duur maar 29 seconden. Daarna gaan we het lentikel in het hoornvlies vrijmaken, en die met een pincet verwijderen. De procedure duurt in totaal 15 minuten.

Na de behandeling: Na de behandeling kan je direct terug naar huis, maar heb je wel een chauffeur nodig om je te voeren. De meesten voelen een mild discomfort ("vermoeid gevoel") aan de ogen gedurende de eerste dag.

SMILE: wat zijn de risico's?

Doordat er geen flap gemaakt wordt van hoornvliesweefsel zijn de risico's kleiner dan bij LASIK. Het voornaamste risico is dat van over- of ondercorrectie (minder dan 3%). Indien dit storend is kan (in overleg met de chirurg) weer een herbehandeling plaatsvinden om dit te corrigeren.  Deze dient dan met LASEK te gebeuren. Er is een (zeer klein) risico op infectie, of op ingroei van epitheelcellen. Dit kan in principe behandeld worden met druppels, of door een spoeling uit te voeren.  Het risico op droogte is duidelijk kleiner dan bij LASIK.

 

×